|
Sanatsal ve yaratıcı eylem
diğer tüm insan etkinlikleri gibi beynin bir ürünüdür. Son yıllarda
sinirbilimlerdeki kimi gelişmeler sanatsal ve yaratıcı eylemin
nöronal temellerini ortaya koyabilme umudumuzu artırmıştır. Yaratıcı
eylem, sanatçılar, düşünce adamları, bâzı toplum önderleri ve bilim
adamları arasında sık görülür. Ama sanatsal yaratıcılık söz konusu
olunca, işin içine estetik kavramı girer. Semir Zeki ve bâzı diğer
araştırmacılar son zamanlarda ilgilerini estetik kavramının ve
soyutlamanın beyindeki karşılığına yöneltmiştirler. Beynin neyi,
nasıl güzel bulduğunu araştırmayı hedeşeyen bu araştırmacılar, bu
çalışmaları nöroestetik adı altında toplamaktadırlar. Görsel bilgi
işleme ve müziğin nöropsikolojisi hakkındaki artan bilgilerimiz
sanatsal becerinin altında yatan nöronal süreçleri anlamamıza olanak
sağlamaktadır. Ressamların akromotopsi, ihmâl sendromu gibi
durumlardan nasıl etkilendiği, sağ veya sol beyin hasarı sonrası
sanatsal tarzlarının nasıl değişebildiğini gösteren çok sayıda olgu
çalışması vardır. Frontotemporal demans olgularında görsel ve müzik
alanında daha önce var olmayan becerilerin gelişebildiği
bildirilmiştir. Ravel gibi bâzı sanatçıların müzikal yeteneklerinin
beyin hastalıkları veya demans gibi durumlardan etkilenmeleri söz
konusu olmuştur. Sinirbilim insana en özgü bilişsel yeteneklerden
biri olan sanatsal yaratıcılık konusundaki gizemi bir ölçüde
aydınlatmak potansiyelini taşır gözükmektedir, |
|
As all other human activities, artistic and
creative abilities are products of brain. Rapid and continuous
development in the field of neuroscience has increased our hope to
reveal the neuronal correlates of artistic and creative abilities.
The concept of aesthetics is also important dimension of artistic
creativity. Semir Zeki and some other researchers investigate the
neural mechanisms underlying artistic perception and production and
label this new field under the name of neuroesthetics. Our
increasing knowledge on visual information processing and
neuropsychology of music helps us to understand the neuronal
architecture underlying artistic production. There are many reports
about the effect of focal brain syndromes (like achromotopsia and
neglect syndrome) and neurodegenerative diseases on the artistic
production of established artists. Interestingly, development of
artistic abilities in frontotemporal dementia is possible. The art
of many musicians and composers like Ravel also had been affected by
brain disease. Neuroscience has the potential to reveal the mystery
of artistic creativity. |