|
Amaç: İnsanoğlunun, milyonlarca yıldan beri devam
etmekte olan evriminde, emosyonların, hayatta kalmayı kolaylaştırıcı
biyolojik fenomenler olarak nasıl işlev gördükleri ve günümüzde de
hâlen devam eden bâzı evrensel davranış kalıplarına nasıl katkıda
bulunduklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Konuyla ilgili
literatür taranmış, tartışma ve iddialar özetlenmiştir. Bulgular:
Son on yıldır, beyin-bilimlerinde, insan zihninin işleyişini
aşağıdan yukarıya doğru açıklamaya çalışan modellerle yukarıdan
aşağıya doğru açıklamaya çalışan modellerin kesişmesine tanık
olunmaya başlanmıştır. Bu interdisipliner yaklaşıma en iyi örnek
psikanalitik model ve nörobiyolojik gerçeklikler doğrultusunda
ortaya koyulan modern rüya kuramıdır. Bu perspektişe, disiplinler
arasında ilginç bağlantılar kurulabilmekte ve heyecan verici
açıklamalara ulaşmak mümkün olmaktadır. Temel davranış kalıplarını
açıklamak amacıyla evrimsel bilgiden faydalanılması çabası görece
yeni bir yaklaşım olmakla beraber, bu konuda çarpıcı açılımlar
getirmektedir. İnsanoğlunun dünya üzerindeki evrimi yaklaşık 5
milyon yılı kapsamaktadır, oysa günümüzde yaşayan insanlar yani Homo
Sapiens Sapiensler bu sürecin sadece son 200 bin yılında
varolmuşlardır. Emosyonlar, bu uzun süreçte hayatta kalabilmeyi
kolaylaştıran ilkel savunma düzeneklerinden, dilin (lisanın) henüz
gelişmediği zamanlarda iletişim görevi görmeye kadar çeşitli
vazifeler üstlenmişlerdir. Bâzı emosyonların tüm yüksek
omurgalılarda hâlen ortak olması bunun bir kanıtıdır. Tartışma:
Bugüne kadar nedenleri tam anlamıyla cevap bulmamış olan birçok
davranış biçimine evrimsel psikiyatri perspektifiyle bakıldığında,
anlamlı olabilecek sonuçlara ulaşmak mümkündür. İnsanların neden
topluluk hâlinde yaşadıklarından, beslenme biçimlerine, hâttâ
nedenselliği üzerinde çok durulmamış bazı ahlâkî kavramlara kadar,
çevresine adapte olabilmeye ve hayatta kalabilmeye çalışan
insanoğlunun mücadelesinin pratik sonuçları olmaları açısından
bakılabilir. Bâzı temel davranış örüntülerinin de var olagelen
biyolojik altyapı yâni emosyonlar üzerinde şekillenmiş olması
muhtemeldir. Sonuç: Uzun evrimsel sürecimizden kalan biyolojik
mirasımız, hâlen daha davranışlarımızda belirleyici olabilmektedir. |
|
Objective: In this article, the role of emotions
as a biological phenomenon which help survival in nature during
millions years of human evolution and their effect on some
prevailing universal behavioral patterns are reviewed. Method: The
current literature about the subject is studied and the discussions
and arguments are summarized. Findings: Within the last ten years,
there have been efforts to reach an intersection between models
which aim to explain how human mind works by using bottom to up
approach and up to bottom approach. A good example of this
interdisciplinary approach is the modern dream theory, where both
psychoanalytic theory and neurobiological facts were condensed. From
this perspective, interesting connections between diverse
disciplines and striking interpretations become possible.
Evolutionary biology has reached a satisfactory level of knowledge
by the help of rapid developments in genetics. Although it is
respectively a new approach, usage of evolutionary knowledge in
explaining the nature of human mind and behavior has brought a
stunning perspective on this issue. The evolution of human beings
on earth dates back to 5 million years ago. However, living humans (Homo
sapiens sapiens) have prevailed on earth only the last 200 housand
years of this long pro cess. Emotions have either worked as
primitive defense mechanisms which help survival or a kind of
communication tool when language did not yet exist. Still existing
common emotions in higher vertebrates stand as a proof for this
idea. Discussion: It is possible to reach satisfactory explanations
to the reason of some behavioral patterns which can not be
satisfactorily explained with current approaches. We might claim
that, some social (inclination to live together) and nutritional
patterns of humans and even ethical rules are the practical results
of struggle for adaptation and survival of our kind. It is
plausible that some basic behavioral patterns might be shaped around
emotions as a biological background. Conclusion: The biological
heritage of our long evolutionary past might still have its effects
on our behavior. |